Kwetsbare jongeren buiten beeld door corona

Dinsdag 21 april waren 966 professionals ‘realtime’ bij het online congres van MEE NL over ‘Kwetsbare jongeren in coronatijd’. Hulpverleners in de jeugdzorg maken zich grote zorgen over kwetsbare jongeren. Zij kunnen deze jongeren moeilijker bereiken door de coronamaatregelen, terwijl ze in deze tijd juist extra ondersteuning nodig hebben. Dit blijkt uit de reacties tijdens het congres.

Jeugdzorgwerkers vrezen escalaties

De meerderheid van de deelnemers (59%) benoemt het wegvallen van school of dagbesteding en daarmee het ontbreken van een dagstructuur, het uit zicht raken van jongeren en escalatie in een onveilige thuissituatie als grootste zorgpunt. Zij signaleren verveling, angst, verergering van verslavingsproblematiek, eenzaamheid, agressie en mishandeling en vrezen dat situaties kunnen escaleren. Jeugdzorgwerkers gaan daarom tot het uiterste om contact te zoeken met kwetsbare jongeren, maar worden daarin door de coronamaatregelen beperkt.

Agressie door angst

Xavier Moonen, bijzonder hoogleraar Jeugdigen en Jongvolwassenen met Licht Verstandelijke Beperkingen (lvb) aan de Universiteit van Amsterdam is spreker op het congres. “Jongeren met een lvb ervaren al stress als wij er nog niet aan denken, zeker in deze coronaperiode. Daarbij kunnen ze een verminderd empathisch vermogen hebben en zijn ze minder in staat om de juiste strategie te kiezen: vechten, vluchten of bevriezen. Ze kunnen daardoor agressief reageren en zich onbereikbaar opstellen, waarmee ze nog meer stress aan hun leven toevoegen.”

Digitaal contact vergt een omslag, die ook voor professionals lastig is te maken

Hulpverleners in de jeugdzorg laten weten veel moeite te doen om contact te leggen met kwetsbare jongeren, maar dat goede communicatie door de coronamaatregelen erg lastig is en dat zij sommige jongeren zelfs helemaal niet kunnen bereiken. Een van hen daarover: “Met digitaal communiceren kan ik niet zien hoe iemand zich echt voelt.” Een ander: “Sommige jongeren reageren niet of nauwelijks. Normaal gesproken zou ik even langsrijden en aanbellen.”

Hans Spigt, voorzitter Jeugdzorg Nederland en spreker op het congres daarover: “Kinderen zitten in een situatie die ze niet kunnen hanteren en dan is ineens contact alleen digitaal mogelijk. Dat vergt een omslag, die ook voor professionals heel lastig is te maken. Terwijl je niet weet of er nog meer meeluisteren. Wie zit er nog meer in de kamer van het kind?”

MEE NL-directeur Yvon van Houdt benadrukt de urgentie van het probleem: “Kenmerkend voor deze doelgroep is dat een aantal maanden al een enorm verschil kan maken. Problemen door het maken van schulden, verkeerde vrienden en het kiezen van het verkeerde pad kan een jongere nog lang blijven achtervolgen, bijvoorbeeld bij het vinden van werk. Wij zetten daarom in op outreachende cliëntondersteuning. Dat wil zeggen dat onze cliëntondersteuners proactief contact opnemen met deze jongeren. Voor kwetsbare jongeren, die niet bij ons bekend zijn, maken we afspraken met huisartsen, wijkteams en scholen.” Van Houdt sluit het congres af met een oproep aan de deelnemers: “Jullie inzet en creativiteit om jongeren te bereiken is enorm waardevol. Blijf dat vooral doen!”

Het online congres terugkijken? Dat kan, via onderstaande video.